Samuel Lee’s hartekreet om homo’s te accepteren in de kerk weegt zwaar, maar ligt ook gevoelig

0

Be first to thanks! .


 

In kerkelijke kringen is er bijval voor de oproep van Theoloog des Vaderlands Samuel Lee om schuld te belijden voor het leed dat homoseksuelen is aangedaan door ze uit te sluiten en af te wijzen. Maar betekent dat ook dat behoudende kerken homoseksuele relaties gaan accepteren?

 

“Ik sta sympathiek tegenover de oproep”, zegt Melle Oosterhuis, voorzitter van de synode van de Gereformeerd kerken vrijgemaakt. “Ten aanzien van homoseksuelen is krenking geweest. Daar mogen we ons voor verootmoedigen.”

Ook de voorzitter van de Verenigde Pinkster- en Evangelische kerken VPE, Machiel Jonker, noemt de hartekreet van Lee sympathiek. “Homoseksuelen is pijn gedaan, ook in de Pinksterbeweging. Onbedoeld, maar misschien ook bedoeld, zijn onze medebroeders en medezusters weggezet vanwege hun geaardheid.”

Theoloog des Vaderlands Samuel Lee.Beeld Maartje Geels

Om de geaardheid draaide het twintig, dertig jaar geleden in kerkelijke discussies over homoseksualiteit. Voorlopers van de Protestantse Kerk in Nederland hadden toen al homoseksuele dominees, maar behoudende kerken noemden homoseksualiteit strijdig met de Bijbel, een zonde, en homoseksuelen waren dus zondaren.

‘Met liefde tegemoet treden’

Aan de pinkster- en evangelische randen zijn er nog wel gebedsgenezers actief die menen dat homoseksualiteit een ziekte is die kan worden behandeld. Maar over het algemeen worden ook in evangelische en orthodoxere kerken gelovigen aangespoord homoseksualiteit niet te veroordelen, maar homoseksuelen ‘met liefde’ tegemoet te treden. “Iedereen mag er zijn. Er past geen vingertje, maar omarming. We hebben onvoorwaardelijke liefde voor wie dan ook”, noemt voorzitter Jonker van de pinkster- en evangelische kerken dat.

Maar die aanvaarding is niet onbegrensd. Want tegelijkertijd willen de 140 pinkster- en evangelische kerkenaangesloten bij de VPE vasthouden aan de Bijbel. En daarin lezen ze dat het huwelijk is voorbehouden aan man en vrouw. Anders dan Lee interpreteren ze dat als afwijzing van homoseksuele relaties. “In die worsteling zitten we”, zegt Jonker over de spanning om enerzijds homoseksuelen welkom te heten, maar anderzijds te prediken dat ze geen relatie mogen hebben.

 

De pinkster- en evangelische kerken staan daarin niet alleen. In behoudende protestantse kerkgenootschappen en in het orthodoxe deel van de Protestantse Kerk in Nederland is de positie van homoseksuelen dezelfde. En ook de katholieke kerk vindt dat gelovigen wel homo mogen zijn, maar het niet mogen praktiseren.

Onthouding is de weg

Geja van Reenen, moeder van een homoseksuele zoon, schreef een boekje over wat dat concreet betekent. In haar Nederlands-gereformeerde kerk was het geen probleem toen haar zoon meedeelde dat hij homoseksueel is. Maar toen hij een vriend kreeg, mocht hij niet meer naar het avondmaal en werd hij onmiddellijk van al zijn taken ontheven. Na vier maanden ‘gebed en studie’ besloot de gemeente dat onthouding de weg is voor homoseksuelen. Haar zoon en zijn vriend mogen wel lid blijven van de gemeente, ze mogen zingen in het combo, maar geen leiding geven aan de kinderclub. Cruciaal voor moeder en het homostel om bij deze kerk te blijven, is dat ze later toch worden toegelaten aan het avondmaal.

Moeder Van Reenen is nu actief in Wijdekerk, een organisatie die onder andere een kaart bijhoudt waarop kerken aangeven wat hun beleid is. Daar staan ook een paar orthodoxe en evangelische gemeentes op die geen onderscheid maken tussen homo’s en hetero’s.

 

Gaat hun aantal stijgen? Religieonderzoeker Miranda Klaver, expert op het gebied van de evangelische en pinksterbeweging, ziet met name in de evangelische kerken meer ruimte voor homoseksuele relaties. Ze wijst op het Flevo Festival, een evangelisch evenement, waar een ontbijt was voor homoseksuele gelovigen. Ook bij festival Graceland ontwaart ze meer openheid.

Jongeren  hebben er minder moeite mee

Zeker jongeren hebben volgens de docent aan de VU minder moeite met homostellen en onder evangelische voorgangers wordt dit onderwerp bespreekbaar. “Maar ik hoor ook wel dat hun kerk vindt dat ze een stap te ver gaan.”

Een ‘echt belangrijk signaal’ vindt ze het statement van Mozaiek. Het leidersteam van die nieuwe, populaire megakerk in Veenendaal liet onlangs weten dat er geen beperkingen meer zijn voor homoseksuelen met een relatie om functies te vervullen in de kerk.

“De vervolgvraag is dan natuurlijk of homoseksuelen hun huwelijk ook mogen laten zegenen bij Mozaiek, maar dit gaat wel om een grote kerk met een enorme uitstraling naar de evangelische en pinksterwereld”, zegt Klaver.

Zij vermoedt dat de Pinksterkerken zich ook wel iets aan zullen trekken van de boodschap van Samuel Lee. De Theoloog des Vaderlands en pastor in een migrantenkerk noemt zichzelf een onafhankelijke Pinksterman. Zijn levensverhaal en zijn radicale bekering tot het christendom geven hem volgens Klaver autoriteit. Ook zijn leeftijd en statuur maken, vermoedt Klaver, dat hij gewicht in de schaal legt.

‘We nemen dit heel ernstig’

Gelet op Lee’s achtergrond in de Pinksterbeweging, noemt de scriba van de PKN, René de Reuver, diens oproep moedig. “ Ik begrijp zijn opmerkingen heel goed, en zeker in de pinkstergemeente is dit een heel gevoelig punt”, zegt De Reuver. In zijn eigen kerk kan het huwelijk tussen twee homoseksuelen worden gezegend, aan de andere kant is er ook de Gereformeerde Bond, de rechterflank van zo’n die 15 procent van de PKN, die homoseksuele relaties afkeurt. “Het gesprek is moeizaam, maar we stimuleren het wel”, zegt De Reuver. Lee’s boodschap is voor de PKN niet nieuw: “Dat het pijn doet, merken we elke keer weer. We nemen dit heel ernstig.”

Ook voorzitter Melle Oosterhuis van de vrijgemaakte kerk is doordrongen van de schade die de kerk heeft aangericht. Een commissie uit die kerk buigt zich momenteel over de positie van homo’s in de kerk, naar aanleiding van een vraag vanuit plaatselijke kerken hoe ze moeten omgaan met samenwonende homoseksuelen. Over drie jaar wordt een standpunt verwacht, “ook over mensen die die van oordeel zijn dat homoseksuelen zich moeten onthouden”, aldus Oosterhuis.

‘Dit zet wel wat in beweging’

Bij die groep zitten ook homoseksuelen, zegt Herman van Wijngaarden. Hij werkt bij Hart van Homo’s, een stichting die zich met name richt op homoseksuelen in behoudende kringen. “Het is een generalisatie dat alle homo’s pijn wordt gedaan door kerken”, zegt Van Wijngaarden, die zelf celibatair leeft, maar lid is van een kerk met ruimere opvattingen. Hij vindt dat Samuel Lee te weinig begrip heeft voor mensen zoals hij, “en eigenlijk zegt hij dat een kerk zo niet mag denken. Als ik aan de Bijbel mag vasthouden, help me dan, hoe moet ik de boodschap brengen? Dit helpt mij niet over de brug.”

Heleen de Boer ziet dat anders. Als voorzitter van LKP, de koepelorganisatie van christelijke lhbti’ers, verwacht ze dat christelijke homoseksuelen juist wel iets hebben aan Lee’s hartekreet. Zelf is ze voor de kerk met haar vrouw getrouwd. “Maar je zal maar worstelen met de vraag of je homo mag zijn in de kerk. Dan steunt dit je wel, zeker omdat het uit een hoek komt waar je het niet verwacht. Als iemand uit de conservatieve Pinksterbeweging dit zegt weegt het zwaarder dan als ik het zeg. Dit kan wel wat in beweging zetten.”

In zijn laatste maand als Theoloog des Vaderlands, roept Samuel Lee kerken op het leed te erkennen dat zij homoseksuelen hebben aangedaan, en daarvoor vergeving te vragen. “Waar christenen mensen pijn doen, zie ik geen liefde van God”, schrijft hij in een hartekreet, die hij heeft geplaatst op zijn persoonlijke website.

Verscheurd tussen de kerk en je homoseksuele kind

De zoon van Geja van Reenen kwam uit de kast en kreeg een relatie. In de kerk van Van Reenen zorgde het voor grote onrust. ‘Als ze de relatie van je kind veroordelen, komen ze ook bij jou terecht.’

De pijn die kerken homoseksuelen hebben aangedaan willen ze wel erkennen, maar het pleidooi van Samuel Lee hen volledig te accepteren ligt in behoudende en pinksterkerken nog heel gevoelig.

TROUW


Tags: religie en lgbt, Samuel Lee

Comments powered by CComment

Articles - FJ Related Plus