Eerste Roze Zaterdag in Roermond in 1979 was demonstratie tegen bisschop Gijsen

3

0 user and 3 guests have thanked.

 

Vandaag was het Roze Zaterdag, de jaarlijkse manifestatie van de LHBTI+-gemeenschap. Op het programma staan een oecumenische kerkdienst, een informatiemarkt, optredens en natuurlijk de pride, de boottocht door de grachten van Leeuwarden. De eerste Roze Zaterdag vond in 1979 in Roermond plaats. 

DOOR GERARD VAN DE GARDE, GEMEENTEARCHIEF ROERMOND 

Die eerste Roze Zaterdag van 14 april 1979 was een demonstratie tegen bisschop Gijsen van Roermond. Hij had in een interview gezegd dat homo’s geen volwaardig lid van de katholieke kerk konden zijn. De toenmalige Nederlandse Vereniging voor Homofielen COC wilde daarom een demonstratie houden in de straten van Maastricht. 

In Roermond natuurlijk 

Maar een jonge homo in Venray, Kees-Karel Peters, vond dat de demonstratie moest plaatsvinden in Roermond, waar de bisschop woonde en werkte. Hij vroeg het Jongeren Advies Centrum (JAC) in Roermond of het organisatiecomité, de werkgroep ROZA daar zijn hoofdkwartier mocht inrichten. Het JAC was in die tijd solidair met allerlei progressieve initiatieven en ging akkoord, op voorwaarde dat iemand van het JAC werd toegevoegd aan de werkgroep ROZA. Dat werd Riet Slabbers, één van de twee betaalde krachten van het JAC, zelf hetero maar solidair met de homobeweging. Ze was ook de enige vrouw en de enige Roermondenaar in de werkgroep, die verder bestond uit Hans van der Weijden, Gé van der Aa en Michiel Hafkamp.

De naam Roze Zaterdag 

De naam Roze Zaterdag was gekozen als steek onder water naar de bisschop, omdat de demonstratie was gepland op de zaterdag van de Goede Week - officieel Stille Zaterdag, de dag tussen Goede Vrijdag en Paaszondag. 

Stil zou het niet worden! Het roze was ontleend aan de roze driehoek, oorspronkelijk het merkteken dat homoseksuelen in de concentratiekampen van de nazi’s moesten dragen (net zoals de Jodenster voor joden en de bruine driehoek voor Sinti en Roma). 

Voorlopers 

De acceptatie van lesbiennes, homo’s en biseksuelen stond in 1979 nog in de kinderschoenen, laat staan die van transgenders en interseksuelen. Dat niet-hetero’s in een demonstratie massaal hun ware gezicht lieten zien, was nieuw. De eerste Gay Pride Parade was in 1970 gehouden in New York, ter herdenking van de Stonewall-rellen een jaar eerder. Die rellen waren uitgebroken toen lesbische vrouwen en travestieten de politie aanvielen na een politie-inval in de homobar Stonewall Inn. In Nederland waren er kleinere demonstraties geweest in 1969, 1970 en 1977. Maar de Roze Zaterdag in Roermond was de eerste grote homodemonstratie in ons land. 

Steun en tegenwerking 

De demonstratie tegen bisschop Gijsen en zijn anti-homostandpunt kreeg veel steun van bekende Nederlanders en politieke partijen, zelfs van het CDA. De Roermondse politiecommissaris George van Vlijmen werkte samen met de werkgroep ROZA en liep mee in de demonstratie. De katholieke elite zou hem dat trouwens niet vergeven. Toen Van Vlijmen een jaar later met pensioen ging, zorgde zij ervoor dat hij géén koninklijke onderscheiding kreeg. En er was meer weerstand. Een handjevol Gijsen-aanhangers hield een tegendemonstratie. ROZA kon nergens een zaaltje huren voor het slotfeest; alles was zogenaamd voor die datum al volgeboekt. Het slotfeest werd daarom gehouden in een grote tent aan de Maashaven. Dat was achteraf maar goed ook, want in plaats van 500 mensen kwamen er meer dan 3000 mensen opdagen. 

Het feest in de tent was een geïmproviseerde aaneenschakeling van min of meer provocerende, relnichterige optredens. Ook tijdens de demonstratie liepen enkele mensen mee in travestie of in een uitdagende outfit. Tot afgrijzen van het CDA, dat achteraf zijn steun aan de demonstratie terugtrok. Maar met die uitbundige acts en outfits was de toon gezet voor de feestelijke Roze Zaterdagen die zouden volgen. Roermond had geschiedenis geschreven.

Met dank aan mijn vrouw Theike voor de tip ;-)
p.s. Ik was er toen bij deze demo !

Tags: Roze Zaterdag

Comments powered by CComment

SJ Xmas